ALTERNATİF MEMNUNİYET GEREKSİNİMİ
Bilinç dışı görüşme ve yeniden yapılandırma
D. Corydon Hammond, Ph.D.
University of Utah School of Medicine


Son dekad boyunca klinik hipnozda en önemli gelişmelerden birisi hastanın dissosiye parçalarının tanımlanması ve çalışılmasının keşfidir.Dissosiasyon ne bir fenomendir ne değildir. Anksiyete gibi, farklı bireylerde dissosiasyonun farklı dereceleri vardır. Bunun devamının aşırı ucunda çoğul kişiliği buluruz. Çoğu diğer hastalar ve normal fonksiyonlu bireyler, bununla beraber, Hilgard’ın (1986) ‘gizli gözlemciler’ dediği ve Watkins’in (1978,79,81) ‘ego durumları’ dediği bilinç dışı kısımlar veya dissosiasyonlara sahiptirler. Önemli bir terapötik ilerleme bireyin parçalarıyla bilinç dışı görüşme yapma tekniğinin geliştirilmiş olmasıdır. Bu yazar bu tekniğe Alternetif Haz İhtiyacı (Alternative Need Gratification) demektedir, bunun basamakları aşağıda belirtilmiştir.

Basamak Bir: Problem davranış veya duygudan sorumlu parça ile iletişim kurmak. Başlangıçta, ideomotor sinyalleme sorularıyla bu yapılabilir, ‘Bu probleme sebep olan senin içsel bir parçan var mı?’ Eğer cevap ‘evet’ ise, bundan sonra terapist belirtebilir: ‘Pekala, öyleyse ______ yapmana sebep olan parçana, bilinç dışı aklının iletişime geçebilmesi için parmak sinyallerini kullanmasına izin vermesini istiyorum. Ve parmak sinyallerinin kontrolünü aldığı zaman, senin ‘evet’ parmağını havaya kaldırmana izin vererek bana sinyal verebilir.’

Basamak İki: Adaptif fonksiyonu saptamak, onu kabul etmek, & pozitif olarak tekrar tanımlamak: Bireyin bu bilinç dışı parçası ile terapötik bir işbirliğinin kurulması hayatidir. Bu, etkilenen ego durumuna pozitif bir anlamın yüklenmesi ve problemli davranışın amaç veya niyetinin kabul edilmesiyle yapılabilir. Pozitif olarak yeniden tanımlanan amacın önemi hakkında yorumda bulunmak hasta için bu parçanın yaptığının değerinin ifade edilmesidir.

Basamak Üç: Eğer ihtiyaç hala varsa tanımla. Bazen geçmişte yardımcı olmuş bunun gibi bir davranış veya niyet vardır, fakat onun faydası devam etmeyebilir ve ona daha fazla ihtiyaç duyulmayabilir. Öyleyse seninle kontrol etmek istiyorum, seni koruyan [veya fonksiyonu her neyse] (problemli davranış) ‘a hala ihtiyacın var mı?’

Basamak Dört: Amaçları ve sonuçları ayırmak:Örneğin; ‘Senin, onun gerçek arkadaşı olduğun ve onun çok önemli bir parçası olduğunu görüyorum. Ona yardım etmeye çalışmakta oldukça fazla yaratıcılık göstermişsin ve bence senin değerli bir amacın var. Bununla beraber, kullanmış olduğun metodun, tamamen haberdar olmayabileceğin bazı negatif yan etkileri olduğunu düşünüyorum. [Negatif etkileri beyan et] Ve hala onu (ör:koruma)’ya çalışmak amacının çok pozitif olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle, bu eski metod yapabileceği kadar iyi çalışamamış olduğundan dolayı, aynı şeyi başarmak için diğer metodu denemeye istekli misin, merak ediyorum? [Eğer isteksizlik varsa: söylemeye çalış:] ‘Diğer yolu deneyeceğine dair bir vaad sormuyorum. En az şu an kullandığın metod kadar etkili olduklarına inanmaksızın, saptadığımız alternatiflerin her hangi birini kabul etmeye mecbur değilsin. Fakat benimle birlikte oldukça parlak bazı muhtemel seçeneklere istekli olacak mısın?’

Basamak Beş: Aynı amaca ulaşmak için çeşitli alternatifler saptama. ‘Pekala. Şimdi (hastanın adı)’dan bilinç dışının yaratıcı kaynaklarını kullanmasını ve sadece etkili görünen _______nin başardığı aynı şeyi başarmanın alternatif üç yolunu beraber saptamayı istiyorum. Ve bu üç alternatifin her birini saptarken lütfen ‘evet’ parmağının bana sinyal vermesi için yükselmesine izin ver.’ [Parmak üç kez havaya kalktıktan sonra]: ‘Çok iyi. Bu üç alternatif ________ kadar etkili görünüyor mu? (Eğer değilse, alternatiflerin her biri hakkında takip eden soruları sorun). ‘Bir numaralı metodu kullanmanın her hangi bir zararlı yan etkisini tahmin ediyor musun? İki numaralı?, Üç numaralı?’ Terapist alternatiflerin ne olduğunu bilmeyi ve bunların hasta için iyi olduğunu, hastanın bilinç dışı parçasına da sormak isteyebilir. Bununla birlikte, zorunlu değildir ve yeni alternatiflere bilinçli içgörü olmaksızın değişim görülebilir.

Basamak Altı: Değişim kararı. ‘Pekala. Sana yardım etmek için ________’i kullanmakta olan parçaya sormak istiyorum, (problem davranış)’ın yerine (fonksiyonu tekrar belirt, ör;seni korumak) için şimdi bu yeni metodların ister her birini tek başına veya bir kombinasyon halinde kullanmaya istekli olacak mı?’ Eğer direnç varsa, alternatif #1, #2 veya #3’e itiraz olan parçayı sapta. Eğer bir arternatife itiraz varsa, bunların bir veya daha fazlası yeni alternatif parlak fikirlerle değiştirilebilir. Direnci bypass için diğer bir metod sadece geçici bir karar aramaktır: ‘Pekala. Açık uçlu bir karar vermeye gönülsüzsün. Dört hafta boyunca etkinliğin değerlendirmek için _______’in yerine, bir deney gibi, aynı şeyi başarmak için bu yeni metodları kullanmayı ister misin?’

Basamak Yedi: Direncin iki kez kontrolü. ‘Aynı şeyi başarmanın bu yeni yollarıyla hoşnutsuz veya karşı çıkan (isim)’in herhangi bir diğer bilinç dışı parçası var mı?’ Öyleyse bu yeni parçanın karşı olduğu alternatifleri sapta. Ondan sonra, eğer hasta bilinçli olarak alternatiflerin farkında ise, bilince gelmiş itirazları araştır ve sözel olarak belirttir. Diğer taraftan, hastaya söylenebilir: ‘Pekala. Bilinç dışı aklının olması gereken yaratıcı parçasının lütfen itirazları belirtmesini istiyorum, ve bu olduğu zaman, ‘evet’ parmağı kalkabilir’ [ara] ‘Güzel. Şimdi, bilinç dışı aklının yaratıcı parçasından alternatif #_’e itirazları incelemesini, ve bu itirazları nasıl karşılayabileceğimizi düşünmesini istiyorum. İhtiyaçları karşılamanın bu yeni yolları hakkında iyi hissetmesi (isim) ‘nın her parçası için önemlidir. Ve bilinç dışından alternatifi modifiye edecek bir yol bulmasını ve senin tüm parçalarının onunla rahat olacağı şekilde iyileştirmesini istiyorum. Bu başarıldığı zaman ‘evet’ parmağınla bana sinyal ver.’ [Hastanın tüm parçalarınca alternatif kabul edilebilir bir tarzda modifiye edilemezse, bundan sonra yeni bir alternatif oluştur ve onun kabul edilebilirliğini kontrol et]. ‘Tamam, şimdi bir kez daha yeniden, sana yardım etmek için _____’yi kullanmakta olan senin parçana sormak istiyorum, aynı amacı başarmak için bu yeni metodları şimdi kullanmaya istekli misin? Güzel. Ve şimdi, bu yeni yollarla tatmin olmayan _____’nın diğer herhangi bir parçası var mı?’

Basamak Sekiz: Yaş progresyonu & prova. Yazarın deneyimlerine göre bu basamak isteğe bağlıdır ve her zaman gerekli değildir. Bununla beraber, hasta oluşturulan alternatiflerin bilinçli olarak farkında olduğu zaman, gelecekte yeni metodları kendi kendine kullanıyor olma deneyimini, zamanda ileriye doğru yaşayabilir. Bu zararlı yan etkiler ve dirence karşı diğer bir ikili kontrol gibi de hizmet eder.

Basamak Dokuz: Posthipnotik telkinler. Başarıyla görüşülen anlaşmanın kabulünü takiben, güçlü posthipnotik telkinler verilebilir. Örneğin: ‘Senin bu bilinç dışı parçan takip eden dört hafta boyunca baş ağrılarını durduracağı ve seni korumak için diğer metodları kullanacağı konusunda hemfikir oldu ve söz verdi. O yüzden, bilinç dışı aklının gücü nedeniyle, kendini rahat ve sıkıntısız, gerginlik ve ağrıdan kurtulmuş hissedeceksin. Senin sevincin için, şimdi hiçbir şeyin seni endişelendirmediğini ve seni hiçbir şeyin rahatsız etmediğini keşfedeceksin. Şimdi rahat kalmaya devam edeceğini bilmenin ferahlık duygusunu hissederek şu anda uyanabilirsin.



BİLİNÇ DIŞI GÖRÜŞMENİN DİĞER METODLARI

1.Ego-durum Görüşmesi. Kişinin iki parçası arasında çatışma olduğu zaman, terapist iki dissosiyatif durum arasındaki görüşmede bir ara bulucu gibi davranabilir. İlk basamak farklı parçalar arasında iletişimi oluşturmaktır, bir isim veya ünvan varsa saptanır, kesin olarak fonksiyonu belirlenir ve pozitif olarak yeniden tanımlanır ve engel olan veya probleme müdahil olan herhangi bir diğer parçanın bir farkındalığı varsa tanımlanır.
Sonra, terapist isterse iki parça arasında açık bir sözel diyaloğu oluşturabilir (ego durum terapisi) veya idiomotor sinyaller aracılığı ile bir anlaşmayı görüşebilir. ‘Senin için aynı şeyi yapmaya diğer parça eğer razıysa, (isim) için böyle önemli bir şeyi oldukça kötü bir şekilde başarmayı istediğin için, diğer parçanın _____yi yapmasına izin vermeye, müdahale etmeksizin, istekli olacak mısın?’ Eğer direnç varsa, sınırlı zamanlı anlaşmayı araştır. Herhangi bir diğer parçanın müdahil olmasını saptamak için her zaman iki kez kontrol et.

2.Bir sinyal olarak semptomun tanımlanması. Bir semptomun adaptif fonksiyonu saptadıktan sonra, hastanın bilinç dışı parçası yardımcı bir iletişim aracı gibi yeniden yapılandırılabilir. Böylece, hastanın bilmeye ihtiyacı olduğu bazı şeyleri iletmeyi araştıran bir öğretmen ve bir arkadaş gibi semptom yeniden yorumlanabilir. Bundan sonra, hastaya bu özel mesajı iletmeye ihtiyacı olduğu zaman görülen bu semptomun ortaya çıkmasına sebep olan gereksinim bilinç dışı görüşme ile yürütülebilir. Semptomun mesajı bundan sonra hastaya tekrar vurgulanır. Bundan başka görüşme bilinç dışı ile ‘açık iletişimin yararı için’ yürütülebilir. Bir anlaşma gelecekte, bilinç dışı aklın bu semptomu bırakmaya izin vereceği, hastanın bu semptomun görülme sebebini anladığı (diğer taraftan mesaj alınmış olduğu), zamanda da oluşturulabilir. Bilinç dışı, bir pazarlığın etkisine bile saldırıda bulunarak, başlangıçta hasta mesajı alana kadar, semptomlarda artmaya veya kötüleşmeye izin verebilir.

3.Problemli davranışa yeni, daha uygun bağlam takmak. Semptomun oluşmasından sorumlu parça ile görüşme, bu cevabı farklı bir yapıya bağlamayı ve bu durumları sınırlandırmayı gerektirir (bu davranışın uygun olabileceği yere). Örneğin, eşle olandan çok, yabancıların olduğu şartlar ve çevrede (bu tarz şüphecilik için gerçekte haklı nedenler olmadığında) güvensizliği sınırlamak.






Referanslar


Son değiştirme: 28 Ocak 2013, Pazartesi, 02:21